Lezione
5
Menu
- Vocabolario
- Grammatica
- Testi
- Esercizi
- Indice
delle lezioni
Vocabolario
|
SINGOLARE
|
PLURALE
|
ITALIANO
|
| abhainn
fem. |
aibhneacha |
fiume |
| Béarla |
|
Inglese
(lingua) |
| bia |
|
cibo |
| bliain
fem. |
blianta |
anno |
| cathaoir
fem. |
cathaoireacha |
sedia |
| cisteanach
fem. |
cisteanacha |
cucina |
| cloch
fem. |
clocha |
pietra,
stopneweight |
| clog |
cloganna |
orologio |
| cupla |
(seguito
dal sing.) |
un
po' |
| deoch
fem. |
deochanna |
bevanda |
| éan |
éanacha |
uccello |
| farc |
farcanna |
forchetta |
| fón |
fónanna |
telefono |
| Fraincis
fem. |
|
Francese(lingua) |
| gloine
fem. |
gloiniúcha |
vetro,
bicchiere |
| láimh
fem. |
lámha |
mano,
maniglia |
| leaba
fem. |
leapacha |
letto |
| oíche
fem. |
oícheanta |
notte |
| orlár |
orláir |
piano |
| pláta |
plátaí |
piatto |
| pláta
mór |
|
piatto
per la cena |
| pláta
beag |
|
side
plate |
| sásar |
sásair |
piattino |
| seomra
codlata |
seomraí
codlata |
camera
da letto |
| spúnóig
fem. |
spúnóga |
cucchiaio |
| spúnóig
bheag fem. |
|
cucchiaino
da tè |
| spúnóig
mhór fem. |
|
cucchiaio
da tavola |
| stail
fem. |
staltracha |
stallone |
| suíleáil
fem. |
suíleálacha |
soffitto |
| taobh |
taobhanna |
lato |
| tine
fem. |
tintreacha |
fuoco |
| Lochán
Beag |
|
nome
di luogo |
| a
|
|
suo
(di lui) |
| amháin |
|
uno,
unico |
| an |
|
il,
lo, la |
| ard |
|
alto |
| céanna |
|
stesso |
| ciúin |
|
tranquillo,
calmo |
| compóirteach |
|
comodo |
| faoi |
|
sotto,
circa |
| in
aice leis ann |
|
dietro,
vicino a |
| leis
ann |
|
con
il |
| ar
ndóigh |
|
naturalmente |
| mar
sin féin |
|
tuttavia,
ciò nonostante |
NOTE
AL VOCABOLARIO : Tá an oíche ann.
(let. 'C'è la notte'). E' notte.
Grammatica
-
L'
USO DI SÉ E SÍ
| Tá
an chloch ansin. |
Níl
sí mór. |
La
pietra è lì. |
Non
è grande. |
| Tá
an stail ansin. |
Níl
sí mór. |
Lo
stallone è lì. |
Non
è grande. |
| Tá
an cailín ansin. |
Níl
sí mór. |
La
ragazza è lì. |
Non
è grande. |
In generale, ad un sostantivo maschile ci si riferisce
con sé mentre uno femminile con sí.
Nel caso di un umano, sé o sí vengono
usati in accordo con il sesso, ad esempio sebbene cailín
'girl' sia un nome maschile, si usa sí. Sé
viene usato per descrivere una condizione o stato generali,
ad esempio Tá sé go breá 'E' bello'.
-
L'ARTICOLO
DEFINITO
| Tá
an fear ansin. |
L'uomo
è li. |
| Níl
an gasúr anseo. |
Il
bambino non è qui. |
-
An
è non accentato, (l'accento principale è
sul sostantivo seguente) e la n non viene pronunciata
quando l'articolo si trova fra consonanti, ad esempio
fra Níl e gasúr.
-
ECLIPSI
Tá
éan ar an gcloch. C'è un uccello sulla pietra.
Di conseguenza quasi tutte le preposizioni seguite dall'articolo
definito causano il cambiamento della consonante iniziale
del nome:
cloch diviene ar an gcloch
La c in gcloch si mantiene nella parola scritta, ma non
si sente nella pronuncia, cosicchè gcloch viene
pronunciato come se fosse scritto gloch. La c si dice
'eclissata' e questo tipo di cambiamento è chiamato
'eclipsi'
La seguente tabella mostra come le consonati che subiscono
l'eclipsi cambiano nel suono relativo :
Sebbene t, d non vengano modificate, es. ar an doras,
leis an tine, in tutti gli altri casi dove l'eclissi
è una regola, la d cambia in nd (pronounciato
come se fosse scritto n) e la t cambia in dt (pronounciato
come se fosse scritto d).
Come si può vedere dalla tabella, l'aggettivo
viene lenito quando segue un nome femminile, ad es.
ar an bhfuinneoig mhór 'sulla grande finestra';
un nome maschile rimane invariato (non subisce lenition)
es. ar an ngasú mór 'sul grande bambino'.
L'aggettivo comunque viene lenito dopo un nome proprio
maschile, ad es. faoin Lochán Bheag 'a proposito
di Lochán Beag'.
Una preposizione che termina con una vocale viene scritta
assieme ad an, es. faoin bpota 'sotto il vaso',
mostrando la vera pronuncia. La n in an
viene quasi sempre pronunciata aperta prima di una vocale
aperta, e chiusa prima di una vocale chiusa: ar an abhainn,
ar an éan
In altre circostanze, dove l'eclissi viene dopo le parole
che non termianano con una n, viene prefissata una n
alla vocale successiva.
TESTI
-
Tá
garraí agus abhainn bheag in aice leis an gcoláiste.
Tá bóthar ann freisin ach tá an
bóthar ciúin. Tá cloch mhór
ar an taobh eile agus tá éan ar an gcloch.
Tá an coláiste réasúnta
mór agus tá seomraí go leor ann.
Tá seomra Mháirtín agus seomra
Dhonncha ar an orlár céanna. Tá
cisteanach ann freisin.
Níl seomra Mháirtín mór
ach mar sin féin tá sé go deas.
Tá fuinneoig mhór dheas ann. Tá
boird agus cupla cathaoir ann. Tá cathoir in
aice leis an bhfuinneoig agus tá ceann eile in
aice leis an doras. Tá bord beag in aice leis
an tine. Tá an fón ar an mbord. Tá
suíleáil bhreá ard ann. Tá
páipear ar an mballa. Tá clog ar an mballa
in aice leis an doras. Tá mapa agus peictiúir
ar an doras. Ar ndóigh, tá leaba ann freisin.
Níl sí mór ach tá sí
compóirteach mar sin féin. Tá peictiúr
Mháire ar an mballa in aice leis an leaba.
Tá an oíche ann anois agus tá leabhartha
agus páipéir Mháirtín ar
an mbord beag in aice leis an bhfón. Tá
an lampa ar an mbord. Tá bia agus deoch anois
ar an mbord mór. Tá pláta mór
agus pláta beag ann. Tá scian agus farc
in aice leis an bpláta. Tá cupán
ann freisin agus tá sásar faoin gcupán.
Tá spúnóig bheag ar an sásar.
Tá gloine ar an mbord freisin. Tá Mháirtín
ansin. Tá a láimh ar an ngloine agus ar
ndóigh, tá sé sásta. Tá
sé bhlian anseo anois. Tá sé sásta
leis an múinteoir Béarla ach níl
sé sásta leis an múinteoir Gaeilge.
Mar sin féin, tá sé sásts
leis an gcoláiste.
|